Hakkında

Sosyal Pediatri, çocuğun sağlıklı yaşamını destekleyen bir bilim dalıdır. Günümüzde tıp yeni boyutlar kazanmakta, klasik hastalıkların incelenmesinin dışında koruyucu ve geliştirici hekimlik anlayışı giderek egemen olmaktadır. Bu anlayışta organizmayı tedavi etmekle sorun bitmemektedir. Asıl önemli olan nokta; tıbbi bakım ve hastalığa yol açan olaylar için önlemlerin alınmasını sağlamak, koruyucu sağlık hizmetlerini geliştirmek ve sağlık politikalarında koruyucu ve geliştirici sağlık hizmetlerinin önceliğini vurgulamaktır. Sosyal Pediatri bu anlayışla, aile, toplum, eğitim, ekonomik durum ve sağlık politikalarının çocuk ve sağlığı üzerine olan etkisini saptar ve toplumun kaynaklarını kullanarak ülkedeki bütün çocuklara sağlık hakkını ulaştırabilme kavramı üzerine değerlendirmeler yapar. Sosyal Pediatri alanındaki hizmetler 5 alanda yoğunlaşmaktadır. Bunlar; çocuğun gereksinimlerinin tanınması ve ilgili sorunlara erken müdahale; hastalıklardan korunma; halkın sağlık, beslenme ve sosyal eğitimi; teknik personelin eğitimi ile sağlık hizmetinde organizasyon ve bu konu ile ilgili sosyal kuruluşlar arasında eşgüdüm ve işbirliğinin sağlanmasıdır. Sosyal Pediatri alanı dünyada “Social Pediatrics” ya da  “Community Pediatrics” olarak adlandırılmaktadır.

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı’na bağlı Sosyal Pediatri Bilim Dalı 1992’den beri faaliyet göstermekte olup 1994’de resmi olarak üniversite bünyesinde bir Bilim Dalı olmuştur. Sosyal Pediatri Bilim Dalı bünyesinde üç öğretim üyesi, bir araştırma görevlisi ve iki hemşire görev yapmaktadır. Aşağıda Bilim Dalımızın hizmet, eğitim ve diğer alanlardaki aktiviteleri yer almaktadır.

I. Hizmet alanları   

Bilim Dalımızda sağlıklı çocuk izlem polikliniği hizmetleri çerçevesinde; ayda ortalama 450-500 çocuğun muayenesi ve sağlıklı çocuk izlemleri gerçekleştirilmektedir. Bu izlemler kapsamında görüşme ve anamnez alma, anne-baba ve çocuk iletişiminin gözlenmesi, fizik muayene, gelişimin izlenmesi, temel uygulamalar, tarama işlemleri, bağışıklama durumunun değerlendirilmesi, aile ve çocukla ilgili risklerin belirlenmesi ve aile için rehberlik gibi hizmetler gerçekleştirilmektedir.

Ailelere çocuk sağlığı izlem muayenesi sırasında ve sonrasında anne sütü, emzirme, tamamlayıcı beslenme, gelişim, aşılama, aşı yan etkileri, ev kazalarından korunma, disiplin, çocuk istismarı ve ihmalini önleme, akut enfeksiyonlara yaklaşım, çocuk bakımı ve doğum sonrası depresyon konularında danışmanlık verilmektedir. Bilim dalımızda depresyondan kuşkulanılan annelerde doğum sonrası oluşabilecek depresyonu gösteren tarama testleri yapılmakta ve tanı konduğunda annelerin uygun merkezlere yönlendirilmesi ve tedavileri sağlanmaktadır. Ayrıca anne ve babaların eğitimi amacıyla bilim dalımızda oluşturulan Ana-Baba Okulu hizmetleri çerçevesinde ailelere kaza eğitimi verilmiş ve ev ziyaretleri ile bu eğitimin pekişmesi sağlanmıştır.

Bilim dalımız, Anabilim Dalımızdaki diğer bilim dalları ve ünitelerin önerdiği aşı uygulamaları Bilim Dalımızda yer alan Aşı Uygulama Odasında yapılmaktadır. Bu çerçevede ayda ortalama 660 çocuğa yaklaşık 900 aşı uygulaması gerçekleştirilmektedir.

Bilim dalımızda, okul sağlığı hizmetleri çerçevesinde okul çocuklarının büyüme durumlarını ve şişmanlık gibi sorunları değerlendiren çalışmalar gerçekleştirilmiştir.

A. Ankara Çocuk Koruma Birimi

Bilim Dalımız; Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesine bağlı bir birim olarak çalışan Ankara Çocuk Koruma Birimini (AÇOK) oluşturan bilim dallarından biridir. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı’na bağlı olarak 2005 yılında kurulan Ankara Çocuk Koruma Birimi (AÇOK); Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı (Sosyal Pediatri ve Çocuk Acil ve Poliklinik Bilim Dalları), Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Adli Tıp Anabilim Dalı, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Acil Tıp Anabilim Dalı, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı ve Psikiyatri Anabilim Dalında çalışmakta olan; çocuk istismarı ve ihmali konuları ile ilgilenen ve Dekanlık tarafından görevlendirilen sağlık çalışanlarının katılımıyla hizmet veren bir birimdir. Ayrıca AÇOK bünyesinde Dekanlığa bağlı olarak görev yapan bir sosyal hizmet uzmanı bulunmaktadır.

Birim, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi çalışanlarının;  çocuk istismarı ve ihmalinin önlenmesi, olguların belirlenmesi, izlenmesi ve ilgili tüm kurum ve kuruluşlarla eş güdüm sağlanmasına yönelik çalışmaları yürütmesi amacıyla kurulmuştur. Ankara Çocuk Koruma Birimine olgu başvuruları Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesinde yer alan bölümlerden, Adli makamlardan ve çocuk ile çalışan kamu kurum ve kuruluşlarından olmaktadır. Birim; çocuk istismarı ya da ihmali olması muhtemel olguların değerlendirilmesi, olguların muayenesi, tedavisi, rehabilitasyonu ve izlemi için gerekli birimler ile ortaklaşa çalışılması, çocuk istismarı ve ihmali olgularına ait kayıtların standart şekilde ve tek merkezli tutulmasına yönelik çalışmaların yapılması amacıyla veri tabanı oluşturulması, çocuk istismarı ve ihmali ile ilgili diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapılarak olguların izlenmesi ve önlenmesine yönelik çalışmaların gerçekleştirilmesi ve konu ile ilgili olarak toplumsal duyarlılığı arttırmaya yönelik çalışmaların yapılması alanlarında hizmet vermektedir.

Ankara Çocuk Koruma Birimi’ne kuruluş yılı olan 2005 yılından beri toplam …….. olgu başvurmuştur. AÇOK Birimine başvuran olguların değerlendirilmesi amacıyla birimi oluşturan bütün anabilim dallarının katılımıyla haftada bir olmak üzere olgu değerlendirme toplantıları yapılmaktadır.

AÇOK Biriminde yer alan öğretim üyeleri fakülte içinde ve dışında eğitim faaliyetlerine katılmaktadır. Bu eğitim faaliyetleri:

1.Tıp Fakültesi Mezuniyet öncesi eğitimi kapsamında Dönem 4, 5 ve 6 öğrencilerine anlatılan Çocuk İhmali ve İstismarı dersleri,

2. Tıp Fakültesi Mezuniyet Sonrası Eğitimleri kapsamında Fakültemizde eğitim alan ve uzmanlık eğitimi alan araştırma görevlilerine Çocuk İstismarı ve İhmali konusundaki eğitimler,

3. Hizmet içi eğitim aktiviteleri kapsamında ülkemizin çeşitli illerinde İl Sağlık Müdürlüklerine bağlı olarak çalışan sağlık personeline, çeşitli bakanlıkların personeline, Çocuk Polisi’ne ve eğitim bilimleri alanında eğitim alan öğretmen adaylarına çocuk istismarı ve ihmali konusunda verilen eğitimler,

 4. Halk eğitimleri kapsamında Birim olarak veya çeşitli Sivil Toplum Örgütlerinin katılımıyla ilköğretim öğrencilerine, çocukları kreşe devam eden ebeveynlere ve anne-babalara yönelik olarak düzenlenen çocuk istismarı ve ihmali ile ilgili eğitimler,

5. Konu ile ilgili afiş, broşür gibi yazılı materyallerin hazırlanması.

Çocuk istismarı ve ihmali ile ilgili farkındalığı artırmak amacıyla Ankara’da 28-30 Eylül 2009 tarihinde bu konu ile ilgili farklı alanlardan katılımcıların katıldığı Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Kongresi düzenlenmiştir. Bu kongrenin düzenleme kurulunda AÇOK ve bu birimi oluşturan öğretim üyelerimiz de yer almıştır. Sarsılmış Bebek Sendromu konusundaki farkındalığı artırmak amacıyla 26-28 Mayıs 2010 tarihinde aynı ekibin de yer aldığı bir kurul tarafından “Sarsılmış Bebek Sendromu” temalı, II. Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Kongresi gerçekleştirilmiştir.

B. Görev yapılan Kurullar

Sosyal Pediatri Bilim Dalı öğretim üyelerinin yer aldığı kurullar aşağıda yer almaktadır:

1.Sağlık Bakanlığı Bağışıklama Danışma Kurulu

2.Sağlık Bakanlığı Aşı Yan Etki İzlem Kurulu

3.Sağlık Bakanlığı Anne Sütünün Teşviki, Bebek Dostu Hastaneler Programı

4.Sağlık Bakanlığı Çocuk İzlem Merkezi

5.Sağlık Bakanlığı Çocukluk Çağı Hastalıklarına Bütüncül Yaklaşım Programı

6.Sağlık Bakanlığı Akut Flask Paralizi İzlem Komisyonu

7.Sağlık Bakanlığı Beslenme Danışmanlığı Programı

8.Sağlık Bakanlığı Okul Kantinlerinin Düzenlenmesi ve Obezitenin Önlenmesi Kurulu

9.Sağlık Bakanlığı Deterjan ve Ürünlerinin Bebek Cildine Etkileri Kurulu

10. ICC (Çocuk Hakları)

11.TBMM (Araştırma komisyonunda uzmanlık)

12.Emniyet Genel Müdürlüğü (Risk altındaki çocuklar)

13.Diyanet İşleri Başkanlığı (Çocuk istismarı ve ihmali)

14.Milli Eğitim Bakanlığı

(Çocuk İstismarı ve ihmali, akran zorbalığı, okul sağlığı,okul taramaları)